Uzaktan çalışmanın küresel ölçekte yaygınlaşması, uluslararası göç ve yabancılar hukukunda yeni bir statüyü gündeme taşımıştır: “Dijital Göçebe Vizesi” (Digital Nomad Visa). Bu vize türü, işveren veya müşterileri kendi ülkesinde bulunan kişilere, çalışmaya devam ederken başka bir ülkede uzun süreli ikamet hakkı tanımaktadır. Çalışmanın coğrafyadan bağımsız hale gelişini bir dijital göçebe şu sözlerle ifade etmektedir:
“Benim ve ailem için dijital göçebe olmak, yıl boyunca iki–üç haftalık kısa ‘çalışma tatili’ yolculukları ile üç aya kadar uzayabilen daha uzun çalışma seyahatleri yapabilmek demektir. Bu sayede son 15 yılda 60’tan fazla ülkede hem yaşayıp hem çalışabildik.”
Bugün, dünya genelinde birçok ülke bu modele uygun özel vize rejimleri oluşturarak uzaktan çalışan profesyonelleri kendi ekonomilerine çekmeyi hedeflemektedir. Dijital göçebe vizeleri, turistik veya uzun dönemli ikamet vizelerinden tamamen farklı bir statü sunar ve belirli şartlara bağlıdır. Genel olarak başvuru sahiplerinden geçerli pasaport, sabit gelir, uluslararası sağlık sigortası ve işveren veya müşterileriyle uzaktan çalışma sözleşmesi gibi belgeler talep edilmektedir. Bazı ülkeler, ek olarak belirli bir çalışma deneyimi veya yaş şartı da aramaktadır.
Bu konuda en çok tercih edilen ülkeler bazında örneklendirecek olursak, İspanya dijital göçebe vizesi için aylık en az 2.763 € gelir beyanını zorunlu kılmakta olup Portekiz’de bu rakam 3.480 €, Yunanistan’da 3.500 €, Slovenya’da 3.000 € ve Yeni Zelanda’da yaklaşık 1.800 € (3.000 NZD) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahiplerinin gelirlerini banka hesap dökümleri, maaş bordroları ve iş sözleşmeleri gibi belgelerle kanıtlamaları gerekir. Ayrıca vize sahiplerinin ilgili ülkelerde sağlık sigortasına sahip olmaları ve çoğu durumda yerel şirketler için çalışmamaları şart koşulmaktadır.
Ayrıca, Türkiye’de de dijital göçebelik yabancılar için mümkün hâle gelmektedir. Ancak, bu kavram ülkemizde oldukça yenidir ve uygulama alanı hâlâ sınırlı ve netleşmemiştir. Türkiye Dijital Göçebe Vizesine başvurabilecek kişiler 21 ila 55 yaş arasında olmalıdır. Başvuru sahiplerinin aylık en az 3.000 USD, yıllık ise 36.000 USD gelir elde ettiklerini belgelemeleri gerekir. Bunun yanı sıra, başvuru sırasında iş sözleşmesi veya bağımsız yüklenici (independent contractor) sözleşmesi sunulması zorunludur. Ayrıca, adayların üniversite mezunu olduklarını kanıtlayan belgeleri de başvuru dosyalarına eklemeleri gerekmektedir. Bu şartlar, Türkiye’de dijital göçebeler için uygulanacak vize sürecinin temel kriterlerini oluşturmaktadır.
Bu örnekler, dijital göçebe vizelerinin ülkeden ülkeye farklı şartlarla uygulandığını ve yeni bir vize türü olarak öne çıktığını göstermektedir. Diğer yandan, dijital göçebeler ve işverenleri sıklıkla “Hangi ülkede vergilendirileceğim?” sorusunu gündeme getirir. Genel kural olarak, bir kişi ikamet ettiği ülkede 183 günden fazla bulunuyorsa, o ülkede vergi mükellefi sayılır. Ancak dijital göçebeler çoğunlukla geçici ve kısa süreli ikametler yaptığı için bu durum karmaşık hâle gelebilir.
Bu nedenle dijital göçebelerin hem ikamet ettikleri ülkenin hem de kendi vatandaşlıklarına sahip oldukları ülkenin vergi yasalarını titizlikle incelemesi, çifte vergilendirmeyi önleyen anlaşmaları ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini göz önünde bulundurması gerekir. Bu süreçte alınacak hukuki danışmanlık, olası risklerden kaçınmak ve yasal yükümlülükleri doğru şekilde yerine getirmek açısından büyük önem taşır.
Türkçe 
English